Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột là tình trạng âm thầm nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tiêu hóa và miễn dịch hàng ngày. Nhiều thói quen quen thuộc trong sinh hoạt lại chính là nguyên nhân khiến lợi khuẩn đường ruột suy giảm dần. Bài viết dưới đây sẽ chỉ ra các nguyên nhân thường gặp và cách cân bằng hệ vi sinh đường ruột hiệu quả.
Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột là gì?
Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hay còn gọi là rối loạn hệ vi sinh đường ruột, là tình trạng số lượng hại khuẩn tăng lên quá mức và lấn át lợi khuẩn trong đường ruột [1]. Trong điều kiện bình thường, hệ vi sinh đường ruột chứa hàng nghìn tỷ vi sinh vật, bao gồm cả lợi khuẩn và hại khuẩn tồn tại trong trạng thái cân bằng tương đối, thường vào khoảng 85% lợi khuẩn và 15% hại khuẩn.
Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, đường ruột bị suy yếu và kéo theo nhiều hệ lụy cho sức khỏe tổng thể, bao gồm hệ tiêu hóa hoạt động kém đi, hệ miễn dịch suy giảm, sức đề kháng yếu hơn và thậm chí ảnh hưởng đến tâm trạng và giấc ngủ qua trục thần kinh ruột não. Nếu tình trạng loạn khuẩn đường ruột không được phát hiện và điều chỉnh sớm, về lâu dài có thể làm tăng nguy cơ liên quan đến các bệnh mãn tính như đái tháo đường, béo phì, hội chứng ruột kích thích,…
Nguyên nhân gây mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột
Hệ vi sinh đường ruột khá nhạy cảm và có thể bị tác động bởi nhiều yếu tố từ thói quen hàng ngày. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến rối loạn hệ vi sinh đường ruột:
2.1 Sử dụng thuốc kháng sinh
Kháng sinh dùng để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, nhưng vì không có khả năng phân biệt giữa vi khuẩn có hại và có lợi nên lượng lợi khuẩn đường ruột sẽ bị tiêu diệt đáng kể [2]. Điều này tạo ra khoảng trống để hại khuẩn chiếm ưu thế và gây mất cân bằng hệ vi sinh. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến và trực tiếp nhất gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột.
>> Tìm hiểu thêm: Men vi sinh và men tiêu hoá khác nhau thế nào?
2.2 Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh
Thực phẩm ăn hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến thành phần hệ vi sinh đường ruột. Chế độ nhiều đạm động vật, dầu mỡ, chế độ ăn nhiều đường cung cấp nguồn thức ăn dồi dào cho hại khuẩn phát triển, đồng thời thiếu hụt chất xơ, là nguồn thức ăn chính của lợi khuẩn, khiến lợi khuẩn dần bị lấn át và mất đi không gian sống trong đường ruột.
Thực phẩm nhiều dầu mỡ khiến hại khuẩn sinh sôi, làm giảm phát triển của lợi khuẩn
2.3 Đồ uống có cồn
Cồn khi vào cơ thể không chỉ được chuyển hóa ở gan mà còn tác động trực tiếp lên lớp niêm mạc ruột, làm tổn thương hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường ruột [3]. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi cho hại khuẩn xâm nhập và sinh sôi, trong khi lợi khuẩn vốn cần môi trường ổn định để tồn tại lại ngày càng suy giảm.
2.4 Thường xuyên căng thẳng và mất ngủ
Đường ruột và não bộ liên kết với nhau qua trục thần kinh ruột não. Khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài hoặc mất ngủ thường xuyên, nồng độ cortisol – hormone stress chính của cơ thể – tăng cao, làm giảm lưu lượng máu đến đường ruột, làm chậm nhu động ruột và thay đổi độ pH trong môi trường ruột. Những thay đổi này tạo điều kiện thuận lợi cho hại khuẩn phát triển, đồng thời ức chế sự sinh sôi của các lợi khuẩn như Lactobacillus và Bifidobacterium, làm suy yếu khả năng tự cân bằng hệ vi sinh đường ruột [4].
2.5 Vệ sinh ăn uống chưa đảm bảo
Việc không vệ sinh tay kỹ trước khi ăn uống tạo điều kiện cho vi trùng, vi khuẩn có hại từ môi trường bên ngoài xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa, làm tăng nguy cơ mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Dấu hiệu của mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột
Hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng thường không biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu, nhưng cơ thể sẽ dần gửi đi những tín hiệu cảnh báo qua nhiều dấu hiệu khác nhau:
- Thường xuyên gặp vấn đề về rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy
- Giảm khả năng tiêu hóa và hấp thu
- Hệ miễn dịch đường ruột bị suy yếu, khiến cơ thể dễ bị ốm vặt
- Mệt mỏi kéo dài, chất lượng cuộc sống giảm
Giải pháp cân bằng hệ vi sinh đường ruột
4.1 Ăn uống khoa học, điều độ
Chế độ ăn uống hàng ngày có tác động trực tiếp đến hệ vi sinh đường ruột. Tăng cường bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt giúp cung cấp nguồn thức ăn dồi dào cho lợi khuẩn phát triển, từ đó tạo môi trường thuận lợi để lợi khuẩn lấn át hại khuẩn và lấy lại thế cân bằng tự nhiên [5].
Hạn chế đồ ăn nhiều đường, đồ ăn nhiều đạm động vật, nhiều dầu mỡ, chất béo chất béo bão hòa cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ mất cân bằng hệ vi sinh.
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh là chìa khoá để cân bằng hệ vi sinh đường ruột
3.2 Điều chỉnh chế độ sinh hoạt lành mạnh
Giấc ngủ đủ và đúng giờ không chỉ giúp cơ thể phục hồi về mặt thể chất mà còn là điều kiện cần thiết để hệ vi sinh đường ruột tái tạo và duy trì sự ổn định. Khi ngủ đủ giấc, nồng độ hormone stress giảm xuống, tạo điều kiện thuận lợi cho lợi khuẩn sinh sôi và hoạt động hiệu quả hơn. Vì vậy, duy trì thói quen ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm giúp hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
3.3 Uống đủ nước mỗi ngày
Nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ ẩm lý tưởng cho lớp niêm mạc ruột, đồng thời hỗ trợ quá trình vận chuyển dưỡng chất và loại bỏ chất thải khỏi đường ruột. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc ruột dễ bị khô và tổn thương, tạo điều kiện cho hại khuẩn xâm nhập. Uống đủ khoảng 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày giúp tạo môi trường ẩm và ổn định để lợi khuẩn hoạt động hiệu quả hơn.
3.4 Bổ sung trực tiếp lợi khuẩn từ men vi sinh
Bổ sung men vi sinh trực tiếp là cách giúp khắc phục tình trạng rối loạn tiêu hóa do loạn khuẩn đường ruột hiệu quả, đồng thời hỗ trợ cải thiện hệ vi sinh đường ruột tạo thuận lợi cho quá trình tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất. Vì vậy, lựa chọn kỹ lưỡng một sản phẩm men vi sinh phù hợp là bước quan trọng trong quá trình này.
Men vi sinh Biofermin là thương hiệu số 1 Nhật Bản với hơn 100 năm nghiên cứu chuyên sâu về lợi khuẩn axit lactic. Sản phẩm ứng dụng công nghệ đông khô vi sinh (Freeze Drying) đưa lợi khuẩn vào trạng thái ngủ đông để bảo toàn tối đa số lượng giúp lợi khuẩn sống sót qua dạ dày và phát huy tác dụng ngay khi đến ruột.
94% người dùng cho biết họ cảm nhận các vấn đề rối loạn tiêu hóa được cải thiện sau 2–3 ngày sử dụng Biofermin. Với hai dòng sản phẩm phù hợp theo từng độ tuổi, Biofermin giúp cả gia đình dễ dàng bổ sung lợi khuẩn và chăm sóc sức khỏe đường ruột mỗi ngày.
- Biofermin Kids dành cho trẻ từ 1–12 tuổi, cung cấp 2 tỷ lợi khuẩn mỗi ngày
- Biofermin dành cho người trên 12 tuổi, cung cấp 4 tỷ lợi khuẩn mỗi ngày.
Cả hai đều chứa hai chủng lợi khuẩn Lactobacillus acidophilus và Bifidobacterium bifidum, có vị dâu sữa dễ uống cùng dạng gói nhỏ gọn, tiện mang theo và sử dụng hằng ngày.
>>Xem thêm: Thành phần men vi sinh Biofermin
Bổ sung men vi sinh Biofermin Kids giúp khắc phục trình trạng mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột
Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột là tình trạng đến từ nhiều thói quen lặp lại. Vì vậy, việc điều chỉnh chế độ ăn uống, lối sống và bổ sung lợi khuẩn đúng cách là những bước thiết thực giúp hệ vi sinh dần lấy lại trạng thái cân bằng và duy trì sức khỏe tiêu hóa bền vững về lâu dài.
Mua ngay men vi sinh Biofermin tại Shopee để xây dựng đường ruột bền vững.
Nguồn tham khảo:
[1] Cleveland Clinic. Dysbiosis: What It Is, Symptoms, Causes, Treatment & Diet.
[2] PMC – Gut Microbiota Dysbiosis: Pathogenesis, Diseases, Prevention, and Therapy.
[3] Osmosis. Dysbiosis: What Is It, Causes, and More.
[4] PMC – Gut microbiome dysbiosis and immune activation correlate with somatic and neuropsychiatric symptoms.
[5] PMC – Elucidating the role of diet in maintaining gut health to reduce the risk of obesity, cardiovascular and other age-related inflammatory diseases.
